Эдийн засаг - Saikhan.mn

CU сүлжээ дэлгүүр эхний хагас жил 10.7 тэрбум төгрөгийн цэвэр ашигтай ажилласан байна

dorj — Thu, 01 Aug 2024 18:14:10 +0800

Оны эхний хагас жилээр CU сүлжээ дэлгүүр 10.7 тэрбум төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллажээ. Нийт сүлжээ дэлгүүрийн тоо 393 болоод байна. Мөн Чингис шар айрагны 90%-ийн хувьцаа эзэмшигч болоод байна.

НӨАТ-ын мөнгийг шилжүүлнэ

dorj — Fri, 05 Jul 2024 14:17:36 +0800

2-р улирлын НӨАТ-ийн мөнгийг энэ сарын 20-ы дотор иргэдийн дансанд шилжүүлэх төлөвлөгөөтэй байна

Мөнгөний нийлүүлэлт 15.2 хувиар нэмэгджээ.

dorj — Thu, 23 Mar 2023 08:28:28 +0800

Mөнгөний нийлүүлэлт (M2) 2023 оны 2 дугаар сарын эцэст урьдчилсан гүйцэтгэлээр 30.2 их наяд төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 4 (15.2 хувь) их наяд төгрөгөөр өсөхөд валютын харилцах 2.7 (2.2 дахин) их наяд, валютын хадгаламж 1.6 (38.7 хувь) их наяд төгрөгөөр өссөн нь нөлөөлжээ.

Бага мөнгө (M1) дээрх хугацаанд урьдчилсан гүйцэтгэлээр 6.5 их наяд төгрөг болж, өмнөх сарынхаас 103.7 (1.6 хувь) тэрбум төгрөгөөр багасаж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1 (19.1 хувь) их наяд төгрөгөөр нэмэгдэв. Бага мөнгө (M1)-ний 5.6 (85.9 хувь) их наяд төгрөг нь төгрөгийн харилцах, 919.2 (14.1 хувь) тэрбум төгрөг нь хадгаламжийн байгууллагаас гадуурх мөнгө байгааг Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ.

Бараг мөнгө 2023 оны 2 дугаар сарын эцэст урьдчилсан гүйцэтгэлээр 23.7 их наяд төгрөг болж, өмнөх сараас 625.7 (2.7 хувь) тэрбум, өмнөх оны мөн үеийнхээс 2.9 (14.1 хувь) их наяд төгрөгөөр нэмэгджээ. Бараг мөнгөний 12.9 (54.6 хувь) их наяд төгрөг нь төгрөгийн, 5.8 (24.4 хувь) их наяд төгрөг нь валютын хадгаламж, 5 (21 хувь) их наяд төгрөг нь валютын харилцах байна.

Гүйлгээнд гаргасан бэлэн мөнгө энэ оны 2 дугаар сарын эцэст урьдчилсан гүйцэтгэлээр 1.2 их наяд төгрөг болж, өмнөх сарынхаас 208.1 (20 хувь) тэрбум, өмнөх оны мөн үеийнхээс 208.8 (20.1 хувь) тэрбум төгрөгөөр нэмэгджээ.

Гадаад цэвэр актив мөн хугацаанд урьдчилсан гүйцэтгэлээр 3.6 их наяд төгрөг болж, өмнөх сарынхаас 83 (2.4 хувь) тэрбум, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1.7 (90.4 хувь) их наяд төгрөгөөр нэмэгдсэн байна. Дотоод цэвэр актив 26.7 их наяд төгрөг болж, өмнөх сарынхаас 439.1 (1.7 хувь) тэрбум, өмнөх оны мөн үеийнхээс 2.3 (9.4 хувь) их наяд төгрөгөөр нэмэгджээ. Мөнгөний нийлүүлэлтийн жилийн өсөлтийг дотоод цэвэр актив бүрдүүлсэн аж.

Хөгжлийн банк: Нэг их наяд 113.6 тэрбум төгрөгийн зээлийг барагдуулжээ

dorj — Wed, 01 Mar 2023 08:58:57 +0800

Монгол Улсын Хөгжлийн банк он гарснаас хойш өнөөдрийн байдлаар 1,113.6 тэрбум төгрөгийн зээл барагдуулаад байна. Үүнээс:

757.7 тэрбум төгрөгийг бэлэн мөнгөөр,
175.4 тэрбум төгрөгийг өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгөөр,
180.6 тэрбум төгрөгийг үнэт цаасаар төвлөрүүлжээ.

Нийт 19 төсөлд олгосон зээлийг хаагаад байна. Үүнээс 14 зээл нь бэлнээр буюу 290.9 тэрбум төгрөгөөр, 4 зээл нь өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгөөр, нэг зээл үнэт цаасаар төлөгджээ.

Хөгжлийн банк энэ оны 2 дугаар сарын 27-ны байдлаар 49 зээлдэгчийн 2.7 их наяд төгрөгтэй тэнцэх хэмжээний багцын үлдэгдэлтэй байна. Үүнээс 29 хувь нь төрийн өмчит компанийн 8 зээлдэгчийн 788.9 тэрбум төгрөгийн, 71 хувь нь хувийн хэвшлийн 41 зээлдэгчийн 1.94 их наяд төгрөгийн зээл, хүүгийн үлдэгдэл байна.

Инфляцийн өсөлтөд эм тариа, эмнэлгийн үйлчилгээний үнэ 20.6 хувиар жин даржээ

dorj — Mon, 21 Nov 2022 08:40:09 +0800

Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ энэ оны 10 дугаар сард улсын хэмжээнд 14.5 хувьтай байгааг ҮСХ-ноос мэдээллээ.

Тодруулбал:

өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 14.5 хувь,
өмнөх оны эцсээс 10.9 хувиар,
өмнөх сараас 1.3 хувиар өсжээ.

Өсөлтөд хүнсний бараа, унд, усны бүлгийн үнэ дүнгээрээ 16.4 хувь, согтууруулах ундаа, тамхины бүлгийн үнэ дүнгээрээ 8.2 хувь, хувцас, бөс бараа, гутлын бүлгийн үнэ дүнгээрээ 18.4 хувь, орон сууц, ус, цахилгаан, хийн болон бусад түлшний үнэ дүнгээрээ 17.2 хувь, эм тариа, эмнэлгийн үйлчилгээний бүлгийн үнэ дүнгээрээ 20.6 хувь, тээврийн бүлгийн үнэ дүнгээрээ 9.3 хувиар нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ.

Валютын хадгаламж 4.6 их наяд төгрөг болжээ. Энэ нь өмнөх сараас 26.8 тэрбум төгрөгөөр буюу 0.6 хувиар өсжээ.

Үнийн өсөлтөд дараахь 10 бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдсэн нь шууд голлон нөлөөлжээ. Үүнд:

Дизелийн түлш литр нь 3749 төгрөгөөр буюу 148.8 хувиар,
Авто бензин Аи-92 литр нь 2390 төгрөгөөр буюу 116 хувиар,
Авто бензин А-95 литр нь 3910 төгрөг болж, 148 хувиар,
Параденк-ийн хүүхдийн лаа 250 мг буюу ширхэг нь 807 төгрөг болж 2.6 хувь,
Шар айраг нэг шил нь 5828 төгрөг болж, 135 хувиар,
Гурилан боов ууттай 900 гр 4743 төгрөг, 119 хувь,
Ургамлын тос литр нь 9150 төгрөг, 182 хувь,
Талх зүсээгүй, 600 гр ууттай нь 2055 төгрөг, 136 хувь,
Төмс кг нь 1336 төгрөг, 162 хувиар,
Гурил кг нь 1879 төгрөгөөр буюу 136 хувиар өсжээ.

Талх, гурилан бүтээгдэхүүний үнэ 29 хувиар өссөн нь 14.5 хувьд хүрсэн инфляцыг 2 нэгжээр өсгөжээ. Бензин шатахууны үнийн өсөлт 1.6 нэгжээр тус тус өсгөсөн байна. Дээрх 10 бүтээгдэхүүний тал нь импортынх байна.

Мөнгөний нийлүүлэлт (М2) энэ оны 10 дугаар сарын эцэст урьдчилсан гүйцэтгэлээр 27.3 их наяд төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс 183.4 тэрбум төгрөг буюу 0.7 хувиар өсжээ. Үүнд валютын харилцах 1.9 их наяд төгрөгөөр буюу 82.2 хувиар, валютын хадгаламж 611.4 тэрбум төгрөгөөр буюу 15.2 хувиар тус тус өссөн нь нөлөөлжээ.

Бага мөнгө (М1) мөн энэ оны 10 дугаар сарын эцэст урьдчилсан гүйцэтгэлээр 6 их наяд төгрөг болж, өмнөх сараас 128.7 тэрбум төгрөгөөр буюу 2.1 хувиар буурч, өмнөх оны мөн үеэс 358.5 тэрбум төгрөгөөр буюу 6.3 хувиар өсжээ.

Эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техникийн хамтын ажиллагааны Монгол, Финландын Засгийн газар хоорондын комисс хуралдав

dorj — Mon, 17 Oct 2022 16:56:01 +0800

Эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техникийн хамтын ажиллагааны Монгол, Финландын Засгийн газар хоорондын комиссын арван дөрөвдүгээр хуралдаан 10 дугаар сарын 17-ны өдөр Улаанбаатар хотноо болов.

Хуралдааныг монголын талаас Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан, Финландын талаас Гадаад хэргийн яамны Гадаад худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагаа хариуцсан Төрийн нарийн бичгийн дарга Нина Васкүнлати нар тэргүүлэв.

Хуралдаанаар талууд хоёр орны найрсаг харилцааг бэхжүүлэх, цар тахлын дараах эдийн засгийн харилцааг сэргээх, ялангуяа, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, байгаль орчин, ойн аж ахуй, сэргээгдэх эрчим хүч, соёл, боловсрол, мэдээллийн технологи, уул уурхай зэрэг салбарт хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх талаар ярилцаж, уулзалтын дүнгээр хамтарсан протокол байгуулав.

Хас банк Монгол Улсын шилдэг банкаар дахин шалгарлаа.

dorj — Mon, 17 Oct 2022 16:45:15 +0800

Олон улсын банк санхүүгийн салбарын нэр хүндийг тодорхойлогч, салбартаа тэргүүлэгч АНУ-ын Нью-Йорк хотод төвтэй Global Finance сэтгүүлээс дэлхийн шилдэг банкнуудыг энэ оны 3-р сард шалгаруулахдаа Монгол Улсын Шилдэг банкаар ХасБанкийг тодруулсан.

Тус шалгаруулалтын шагнал гардуулах ёслол 10-р сарын 15-ны өдөр АНУ-ын Вашингтон хотноо зохион байгуулагдаж, ХасБанкийг төлөөлөн ХасБанкны Төлөөлөн Удирдах Зөвлөлийн гишүүн Сюзанна Херринг Карр шагналыг гардаж авлаа.

Шилдгүүдийг шалгаруулахад санхүүгийн салбарын шинжээчид, томоохон корпорацын удирдлагууд, технологийн мэргэжилтнүүд оролцсон бөгөөд 2021 оны санхүүгийн болон үйл ажиллагааны гүйцэтгэл, нэр хүнд, засаглал, дижитал шилжилт дэх манлайлал зэрэг шалгууруудыг авч үзсэний дээр 2022 оны эхний хагасын үйл явдлыг ч харгалзан үзсэн байна.

Энэ жилийн Дэлхийн шилдэг банкаар DBS банк шалгарч, JP Morgan, CaixaBank, HSBC, BNP Paribas, Goldman Sachs зэрэг үйл ажиллагааны цар хүрээ, хөрөнгийн чадавх, найдвартай ажиллагаагаараа дэлхийд тэргүүлэгч банкнууд тухайн төрөлдөө шилдгээр шалгарсан тухай сэтгүүлийн тайланд дурджээ.

Global Finance сэтгүүл нь 1987 онд байгуулагдсан цагаасаа дэлхийн 180 оронд 50,000 гаруй тогтмол уншигчтай болсон бөгөөд дэлхийн нийт хөрөнгө оруулалтын 80 гаруй хувийг бүрдүүлдэг 8,000 орчим хөрөнгө оруулагч, санхүүгийн байгууллага, үндэстэн дамнасан корпорацуудад хөрөнгө оруулах шийдвэр гаргахад нь чухал нөлөө үзүүлдэг хэвлэл юм.

Бидэнд итгэл хүлээлгэн хамтран ажилладаг харилцагч, хамтрагч та бүхэнд баярлалаа.

Финтек зээлийн сарын төлбөр татварын дараах орлогын 70 хувиас хэтрэх ёсгүй.

dorj — Mon, 17 Oct 2022 16:43:28 +0800

Санхүүгийн зохицуулах хорооны хуралдаанаар банк бус санхүүгийн байгууллагаас олгох финтек зээлийн бүтээгдэхүүнд тооцох өр, орлогын харьцаа тогтоох асуудлыг шийдвэрлэжээ.

Энэ оны нэгдүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн ББСБ-аас олгох финтек зээлийн сарын хүүгийн болон үндсэн төлбөр нь сарын татварын дараах орлогын 70 хувиас хэтрэхгүй байхаар хязгаарлалаа.

ББСБ-ууд энэ оны эхний хагас жилд зөвхөн аппликэйшнээр олгосон 1,159,569 зээлдэгчийн 320 тэрбум төгрөгийн зээлийн үлдэгдэлтэй байна. Энэ нь нийт зээлдэгчийн 76.4 хувь, нийт зээлийн үлдэгдлийн 12.8 хувийг бүрдүүлжээ.

Финтекээр нэг зээлдэгчид дунджаар 275 мянган төгрөгийн зээл олгосон нь уламжлалт зээлийн дунджаас 22 дахин бага байна. Энэ нь финтекээр олгож байгаа зээлийн хүртээмж өндөр байгааг харуулав.

Финтек ББСБ-ууд богино хугацаатай, бага дүнтэй зээлийн зах зээлд голчлон үйл ажиллагаа явуулдаг. Санхүүгийн зах зээлд зохицуулалтын орчныг чангаруулах нь тухайн бизнесийн үйл ажиллагаанд хязгаарлалт үүсгэх нөлөөтэй ч өр, орлогын харьцааг 70 хувиар тогтоож, амьжиргааны наад захын хэрэгцээг хангах орлогыг зээлдэгчид үлдээх шаардлагыг тавилаа. Энэ нь зээлдэгчийг өрийн дарамтад оруулахаас урьдчилан сэргийлжээ.

Амьдралын даатгалын зах зээлд хоёр компани ажиллах боллоо.

dorj — Mon, 17 Oct 2022 16:41:19 +0800

Санхүүгийн зохицуулах хорооны хуралдаанаар "Мандал лайф” ХХК-д урт хугацааны даатгалын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олголоо.

Тус компани нь Монгол Улсын урт хугацааны буюу амьдралын даатгалын зах зээлд үйл ажиллагаа эрхлэхээр тусгай зөвшөөрлөө авсан 2 дахь компани болж байгаагаараа онцлогтой бөгөөд одоогоос 14 жилийн өмнө буюу 2008 онд манай улсын анхны урт хугацааны даатгалын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг "Нэйшнл лайф даатгал” ХХК авч байсан.

Хөгжингүй орнуудад урт хугацааны буюу амьдралын даатгалын зах зээл нь дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 4 хувь, дунджаар 3 хувь (source: sigma 2021)-ийг эзэлдэг. Үүнээс үзэхэд манай улсын урт хугацааны даатгалын зах зээл цаашид өргөжин тэлэх орон зай их бөгөөд хувийн тэтгэврийн даатгал, амьдралын даатгал, моргэйжийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгал гэх мэт бүтээгдэхүүний эрэлт хэрэгцээ даатгуулагчдын дунд өсөх хандлагатай байна.

Зохицуулалтын салбаруудад үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгох хүрээнд:

Үнэт цаасны зах зээлд хөрөнгө оруулалтын менежментийн үйл ажиллагаа эрхлэх 1, үнэт цаасны зах зээлд оролцогчид аудитын үйлчилгээ үзүүлэх хуулийн этгээд -1,

Банк бус санхүүгийн итгэлцлийн үйлчилгээний үйл ажиллагаа эрхлэх-1,

Хадгаламж зээлийн хоршооны үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг сунгах-5,

Үнэт металл болон үнэт чулуугаар хийсэн эдлэлийн арилжаа эрхлэгчийн үйл ажиллагаа эрхлэх-2

Үл хөдлөх эд хөрөнгө зуучлалын байгууллагын үйл ажиллагаа эрхлэх-2 компанид тусгай зөвшөөрөл олгохоор тус тус шийдвэрлэв.

Түүнчлэн банк бус санхүүгийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг нэг компанийн хаалттай өрийн бичгийг бүртгэж, хоёр компанийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээ болон хувьцаа эзэмшигчдийн бүтэц, бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулахаар, нэр бүхий зургаан банк бус санхүүгийн байгууллагын банк бус санхүүгийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг сэргээхээр шийдвэрлэжээ.

Цаашид хүнсний ногооны үнийг өсгөхгүйгээр тогтвортой барих болно.

dorj — Thu, 01 Sep 2022 14:34:03 +0800

Намрын ургац хураалтын явцын талаар ХХААХҮЯ-ны Хөрс, ургамал хамгаалал, үр сортын хэлтсийн дарга Э.Уламбаатараас тодрууллаа.

-Ургацын урьдчилсан балансаар бид хүнсний ногооны хэдэн хувийг дотоодоос хангах боломжтой вэ?
-Энэ онд улсын хэмжээгээр 378.1 мянган га-д үр тариа, үүнээс 353.1 мянган га-д улаанбуудай, 19.9 мянган га-д төмс, 11.1 мянган га-д хүнсний ногоо, 57.4 мянган га-д малын тэжээл, 117.4 мянган га-д тосны ургамал, 4.6 мянган га-д жимс, жимсгэнэ, нийтдээ 588.5 мянган га-д тариалалт хийсэн.

Ургацын урьдчилсан балансаар 470.3 мянган тонн үр тариа, үүнээс 441.4 мянган тонн улаанбуудай, 234.1 мянган тонн төмс, 125.8 мянган тонн хүнсний ногоо, 55.7 мянган тонн тосны ургамал, 104.4 мянган тонн малын тэжээлийн ургамал тус тус хураан авах боломжтой гэсэн төлөв гарч байна. Урьдчилсан балансаас харахад улаанбуудай, төмсний хэрэгцээг 100 хувь, хүнсний ногооны 68 хувийг дотоодын ургацаас хангах боломж бүрдэхээр байна. Байгалийн давагдашгүй хүчин зүйл болох ган, мөндөрийн улмаас 13.2 мянган га талбай ургац алдаж, болц дутуугаас 11.4 мянган га талбай ногоон тэжээлд шилжсэнээр, нийтдээ 24.6 мянган га талбайн ургац балансад тусгагдаагүй.

Энэ сарын дунд 10 хоногийн эцсээр тариалангийн бүс нутгаар хур тунадас нойтон цас орж, цочир хүйтрэх төлөвтэй байна.

-Ургац, үр тарианы болц хэр байна вэ?
-Энэ жил таримлын болц харьцангуй жигд, урьд жилүүдээс 5-7 орчим хоногийн өмнө ургац хураалтын ажил эхэлсэн тул хураан авах ургацын хэмжээ, чанарт эергээр нөлөөлөхөөр байна.

-Ажиллах хүчний тухайд. Ургацын талбайд өөрийн хүсэлтээр ажиллах оюутан залуус хэр олон байна вэ?
-Өнөөдрийн байдлаар Сэлэнгэ, Төв, Дархан-Уул, Булган, Дорнод, Хэнтий, Сүхбаатар аймгуудаас 2399 оюутан, 2377 цэргийн алба хаагч, нийтдээ 4776 хүн ургац хураалтын ажилд ажиллах хүсэлт захиалга ирүүлсэн. Засгийн газрын энэ оны долоодугаар сарын 20-ны өдрийн 276 дугаар тогтоолын хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, холбогдох төрийн болон төрийн бус байгууллагуудын ажлын уялдааг хангах чиглэлээр хамтран ажиллаж байна.

-Техникийн хүчин чадлын хүрэлцээ ямар байна вэ?
-Ургац хураалтад нийт 1041 комбайн, 587 ширхэг жатка, 220 гаруй үтрэм, 389 ширхэг үр тариа цэвэрлэх машин, 316 ширхэг үр тариа ачигч машин, 72 ширхэг төмс хураах комбайн, 417 ширхэг төмс ухагч, 69 ширхэг төмс, хүнсний ногоог ангилах сортлох машин ажиллах бөгөөд техник засварын ажил 80 гаруй хувьтай явагдаж байгаагийн зэрэгцээ хөнгөлөлттэй зээлийн үр дүнд диллер аж ахуйн нэгжүүд өндөр хүчин чадлын 40 гаруй комбайныг ургац хураалтын өмнө нийлүүлэхээр ажиллаж байна. Ургац хураалтад ажиллах техникийн иж бүрдлээр тооцоход хураалтын ажлыг 26-30 хоногт багтаан дуусгах техникийн боломж бүрдсэн байна.

-Агуулахын хүрэлцээ, багтаамж үргэлж хөндөгддөг. Улсын хэмжээнд хэчнээн тонны багтаамжтай сав байна вэ?
-Улсын хэмжээнд үр тариа хадгалах 550.2 мянган тоннын багтаамжтай төмөр бетон элеватор байгаагаас Хөдөө аж ахуйг дэмжих санд 186 мянган тонн, хувийн хэвшилд 364.2 мянган тонн нь ашиглагдаж байна. Одоогоор элеваторуудын ариутгал, засвар үйлчилгээ хийгдэж буудай хүлээн авахад бэлэн боллоо.

-Хүнсний ногооны ханш цаашид нэмэгдэх үү?
-Нийслэлийн хүн амыг хямд, шинэ хүнсний ногоогоор хангах зорилготой "Алтан намар” үзэсгэлэн худалдаа тодорхой байршлуудад дэлгэгдсэн. Улаанбаатар хотод төмс, хүнсний ногоог хямд борлуулах, ногоочдын орлогыг дэмжих зорилгоор Нийслэлийн Захирагчийн ажлын албатай хамтран есөн дүүргийн 31 байршилд томоохон хэмжээний төвлөрсөн цэг байгуулав. Дүүрэг, хороо, хорооллын дунд төмс, хүнсний ногооны борлуулалтыг чөлөөтэй явуулах боломжийг олгосон. Цаашид үнэ өсөхгүй, харьцангуй хямд үнээр иргэд шинэ ургацын ногоогоо хэрэглэх бүрэн боломжтой.

-Ургацын бүс нутгуудад цаг агаар ямар байх төлөвтэй байна вэ?

-Цаг агаарын урьдчилсан мэдээгээр 9 дүгээр сарын дунд 10 хоногийн эцсээр тариалангийн бүс нутгаар хур тундас нойтон цас орж, цочир хүйтрэх төлөвтэй байна. Тиймээс ургацыг хүйтрэлтээс хамгаалах, техникийн бэлэн байдлыг хангах, хаягдалгүй хураах технологийг боловсруулж тариалачдад хүргэх, ургац хураалтын ажлыг технологийн хугацаанд үр дүнтэй, шуурхай зохион байгуулахад холбогдох төрийн байгууллагуудын оролцоо, ажлын уялдаа холбоог хангаж ажиллахад ХХААХҮЯ-наас анхаарч байна.

Эх сурвалж: ХХААХҮЯ